موقعيت و تاريخچه
روستاي سياه مرزکوه از بخش مرکزي شهرستان عليآباد، با مختصات جغرافيايي 54 درجه و 45 دقيقه طول شرقي و 36 درجه و 39 دقيقه عرض شمالي، در 30 کيلومتري جنوب غربي شهر عليآباد و 70 کيلومتري شهر گرگان قرار دارد.
روستاي کوهستاني سياه مرز کوه با ارتفاع 1900 متر از سطح دريا، از شمال شرقي به کوه کلاري و از جنوب شرقي به کوه شترپا محدود ميشود. دره جامهشوران در 3 کيلومتري روستا واقع شده است و رودخانه رودبار سياه مرز کوه از ميان آبادي ميگذرد.
اين روستا تحت تأثير اقليم کوهستاني، آب و هواي معتدل کوهستاني دارد. ميانگين بارندگي سالانه روستا 584 ميليمتر و بيشترين بارندگي آن در فصول پاييز و زمستان ميباشد.
گورستان قديمي با سنگ قبرهاي کهن و منحصر به فرد نشانگر قدمت کهن روستاي سياه مرز کوه است.
مردم روستاي سياه مرزکوه به زبان محلي کتولي سخن ميگويند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند.
الگوي معيشت و سکونت
جمعيت روستا عمدتاً در فصول بهار و تابستان در روستا مستقر ميشوند و لذا براساس دادههاي سرشماري سال 1375 روستاي سياه مرزکوه از جمله روستاهاي خالي از سکنه گزارش شده است. در سال 1385 جمعيت روستا 300 نفر گزارش شده است. بيشتر فعاليت مردم روستا بر رمهگرداني استوار است و فعاليتهاي باغداري و توليد صنايع دستي نيز رواج دارد.
پرورش گاو و گوسفند و توليد انواع فرآوردههاي لبني از قبيل شير، ماست، پنير، کشک و روغن حيواني فعاليت اصلي مردم روستا را تشکيل ميدهد. ميوههايي مانند گردو (جوز)، آلو و گيلاس از محصولات باغي روستاست.
زنان روستا در کنار فعاليتهاي دامداري به توليد صنايع دستي مانند کلاه پشمي، چوخاني، ساقبند پشمي و کوله پشتي نيز ميپردازند.
روستاي ييلاقي سياه مرزکوه با بافت مسکوني نسبتاً متراکم، در شيب ملايم دامنه کوه استقرار يافته است و کوچههايي پيچ در پيچ و نامنظم دارد.
سقف شيرواني خانهها همراه با ديوارهاي گلي، معماري سنتي روستا را به نمايش ميگذارد. شکل خانهها و کاربري فضاهاي دروني آن، از نوع معيشت و فعاليت ساکنين آن تأثير پذيرفته است.
مصالح به کار رفته در بناهاي قديمي غالباً گل، سنگ، چوب، آجر و چوب است؛ در ساخت خانههاي جديد از مصالح نوين و مقاوم سيمان، آجر، گچ، تيرآهن و امثالهم استفاده شده است.
جاذبههاي گردشگري
روستاي ييلاقي سياه مرز کوه در دامنه شمالي رشته کوه البرز و در دامنه ارتفاعات شاهوار واقع شده است، که مهمترين زيستگاه حيات وحش استان گلستان به شمار ميآيد. ارتفاعات شاهوار، از جنگلهاي انبوه پهن برگ پوشيده شده و چشمهساران متعدد و آبشار زيبايي دارد.
آبشار گنجو در 5 کيلومتري روستا، در ميان جنگلهاي انبوه درختان پهن برگ و از دامنه ارتفاعات شاهوار سرازير ميشود و چشمانداز بسيار زيبايي را پديد ميآورد.
از ديگر جاذبههاي طبيعي روستا، ميتوان به حواشي رودخانه سياه مرز کوه اشاره کرد، که در فصول مختلف سال، مکان مناسبي براي گشت و گذار گردشگران ايجاد کرده است.
در دامنه ارتفاعات در 6 کيلومتري روستا يخچالهاي طبيعي قرار دارند که منبع مهم تغذيه رودخانههاي منطقه ميباشند.
دره زيبا و تماشايي جامه شوران نيز يکي ديگر از تفرجگاههاي طبيعي است که با جنگلهاي انبوه و متراکم پوشيده شده و يکي از زيستگاههاي حياتوحش استان ميباشند.
گورستان قديمي از جمله جاذبههاي تاريخي روستا است که سنگ قبرهايي بسيار کهن و منحصر به فردي دار.
مردم روستاي سياه مرزکوه، در اعياد ملي و مذهبي نوروز، قربان، فطر، غدير به جشن و سرور و در ايام محرم و وفات ائمه به عزاداري ميپردازند. مردم روستا در آستانه تحويل سال به پيشواز سال نو ميروند و مراسم شب يلدا، چهارشنبه سوري و سيزده بدر را همراه با آيينهاي خاصي برگزار ميکنند.
بازيهاي محلي مردم اين روستا شامل کشتي محلي شال است که معمولاً در عروسيها اجرا ميشود.
استفاده از سازهاي ني و دو تار همراه با نغمههاي محلي، جذابيت ويژهاي به محافل عروسي مردم روستا ميبخشد.
پوشاک مردان روستا همانند ديگر نقاط روستايي استان است. تعدادي از آنها از کلاه پشمي و نيم تنه (جليقه) استفاده ميکنند؛ ولي پوشش زنان روستا، لباس محلي است که شامل پيراهنهاي بلند، پيژامه، جليقه يا نيم تنه، روسري و کلاهي در زير روسري است. اين لباسها، از پارچههاي طرحدار با رنگهاي شاد تهيه و به وسيله زيورآلات، سکههاي قديمي و پولکهاي رنگي تزيين ميشوند.
صنايع دستي روستا عبارتند از: کلاه پشمي، چوخاني، ساق بند پشمي و کوله پشتي.
غذاهاي محلي آبگوشت، کباب، آش کشک و انواع خورشتها در روستا رواج دارد. در اين روستا مواد لبني شير، ماست و کره به وفور يافت ميشود و انواع آش و نان محلي نيز پخت ميشود.
دسترسي: اين روستا از طريق شهر عليآباد قابل دسترسي است و جادهاي مناسب و آسفالت دارد.
|