موقعيت و تاريخچه
روستاي بندر طاهري (بندر سيراف) از توابع بخش مرکزي شهرستان کنگان، با مختصات جغرافيايي 52 درجه و 21 دقيقه طول شرقي و 27 درجه و 40 دقيقه عرض شمالي، در 25 کيلومتري جنوب شرقي شهر بندري کنگان و 235 کيلومتري بوشهر قرار گرفته است.
اين روستا از شرق و شمال شرقي به کوه هفتچه و تنگة لور محدود ميشود.
ارتفاع روستاي بند طاهري از سطح دريا 10 متر و آب و هواي آن گرم و مرطوب با زمستانهاي معتدل و تابستانهاي گرم است.
بندر طاهري، جايگزين بندر تاريخي سيراف شده و هم اکنون بخشي از آن است. سيراف از بنادر دوره ساساني است که حفاريهاي باستانشناسي بسياري در آن صورت گرفته است. مورخين و باستانشناسان بزرگي چون استخري، لويي واندربرگ، اورل استاين و وايت هاوس درباره اين بندر گزارشهاي تاريخي و پژوهشي انتشار دادهاند.
قلعه ساساني شيلاو، قبور سنگي، مسجد امام حسن بصري، بازار، چاههاي سنگي، منازل مسکوني تاريخي، کورههاي سفالسازي، آرامگاه ابن سيبويه، مسجد جامع سيراف و عمارت شيخ جبار منصوري از آثار به جا مانده در بندر سيراف هستند. برخي از اين آثار مانند آرامگاه سيبويه، قبور صخرهاي و مسجد جامع سيراف در شمار آثار ملي به ثبت رسيدهاند.
بندر سيراف تا قرن چهارم هجري قمري فعال و در اوج شکوفايي بوده است. علت تخريب آن را زلزله ميدانند.
مردم روستاي بندر طاهري به زبان فارسي با لهجه کنگاني سخن ميگويند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند.
الگوي معيشت و سکونت
براساس نتايج سرشماري سال 1375، روستاي بندر طاهري در حدود 2969 نفر جمعيت داشته است که در سال 1385، به 3000 نفر افزايش يافته است.
اقتصاد روستاي بندر طاهري بر پايه فعاليتهاي زراعي، باغداري، دامداري، صيادي و پرورش زنبور عسل استوار شده است. گروهي از مردم نيز در بخش خدمات و توليد صنايع دستي اشتغال دارند.
خرما، گندم، جو، گوجهفرنگي و ترهبار، از مهمترين محصولات زراعي روستاست. صيادي يکي از مشاغل عمده مردم روستاي بندر طاهري به شمار ميرود و انواع ماهي و ميگوي صيد شده آن در بازار روستا و شهرهاي اطراف به فروش ميرسد. گروهي از مردم نيز در کارخانهها و صنايع وابسته به نفت در پيرامون بندر طاهري فعاليت دارند. پوشش گياهي مناسب، موجبات رونق دامداري را نيز در روستا فراهم آورده است و انواع لبنيات و گوش در شمار مهمترين فرآوردههاي دامي روستا به حساب ميآيند.
روستاي بندر طاهري در حاشيه خليجفارس استقرار يافته و بافت مسکوني آن به صورت خطي گسترش يافته است. معماري خانههاي روستاي بندر طاهري که از اقليم منطقه تأثير بسياري پذيرفته، سابقه و قدمت طولاني دارند. مصالح به کار رفته در ساخت خانههاي روستايي شامل خشت، گل، چوب و سرشاخه درختان است. اکثر خانهها در يک طبقه با حياطهاي وسيع ساخته شدهاند. سقف خانهها، مسطح است و با چوب چندل و اندود کاهگل پوشيده شده است.
در اغلب خانهها، مکاني براي نگهداري دام، انبار غله و علوفه و همچنين مکاني براي نگهداري ابزارآلات صيادي وجود دارد.
جاذبههاي گردشگري
روستاي بندر طاهري جاذبههاي طبيعي و تاريخي بسياري دارد. برخي از مهمترين جاذبههاي گردشگري آن عبارتند از:
ساحل ماسهاي - مرجاني بندر سيراف که بر اثر جذر و مد دريا، صدفپوش شده و چشمانداز جذاب و جالب توجهي پديد آورده است. نخلستانهاي وسيع و گسترده در اطراف روستا يکي ديگر از چشماندازهاي جالب توجه روستاي بندر طاهري به شمار ميآيد. ارتفاعاتي که در 8 کيلومتري شرق و شمال شرقي روستا قرار دارد، در تلفيق با مناظر زيباي حواشي خليجفارس، جلوه جالب و زيبايي از مناظر طبيعي را پديد آورده است.
رنگ خاکي خانههاي مسکوني، سبزي نخلستانهاي پيرامون، رنگ آب بيکرانه خليجفارس و رنگارنگي تفرجگاه بنو، جلوههاي جذابي ايجاد کردهاند. منظره قايقهاي صيادي، عبور کشتيهاي تجاري از ميان امواج نيلگون و پرندگاني که بر پهنه آسماني آبي پرواز ميکنند، زيباييهاي طبيعت روستاي بندر طاهري را دو چندان نموده است.
استقرار روستا در سراشيبي ارتفاعات رو به دريا از ديگر جاذبههاي تماشايي اين روستاي بندري است.
در زير به برخي از آثار تاريخي سيراف در جوار بندر طاهري اشاره ميشود:
قلعه منصوري را سلطان قلعههاي ساحلي ايران مينامند. قدمت اين قلعه را به پيش از اسلام نسبت ميدهند، برخي از محققين، بناي اين قلعه را به قرن چهارم هجري قمري مربوط ميدانند. اين قلعه به دليل عدم مراقبت در حال تخريب است.
گور دخمهها و سنگ قبرهاي متنوع، نشانگر کثرت فرهنگي، تنوع قومي و ديني ساکنين آن دورة سيراف است. در حال حاضر تپههاي مجاور و مشرف به بندر سيراف، محل گورستانهايي است که گورهاي آن درون صخره و سنگ حفر شده و به وسيله قطعات سنگ تراشيده، پوشيده شدهاند. پروفسور ديويد وايت هاوس، قدمت اين قبرستان را به دورههاي پيش از اسلام تخمين زده است.
شهر تاريخي سيراف در امتداد خليجي کم عمق و در مساحتي نزديک به 4 کيلومتر مربع، استقرار يافته است. بقاياي آثار تاريخي به جا مانده در دره سيلو، از جمله شواهد سيراف باستاني است. خرابههاي شهر تاريخي سيراف که سفالينههاي بسياري در سطح آن پراکنده شده است، در شرق روستاي بندر طاهري واقع شده و مورد توجه و بازديد گردشگران قرار ميگيرد.
آرامگاه منسوب به ابن سيبويه، از مفسران قواعد صرف و نحو زبان عربي که به وسيله سيبويه در «الکتاب» به تحرير درآمده است، در سيراف قرار دارد و در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
مسجد جامع سيراف در حدود سالهاي 185 تا 190 هجري قمري ساخته شده است. براساس شواهد تاريخي، اين مسجد در مرکز تجاري و بازرگاني سيراف واقع شده و در مجاورت آن، بناي آتشکدة ساساني نيز شناسايي شده است. اين مسجد يکي از زيباترين آثار تاريخي سيراف و نمونه درخشاني از معماري سواحل جنوبي ايران است.
موزه سيراف، از ديگر جاذبههاي تاريخي بندر طاهري است. اين موزه، در واقع اقامتگاه پروفسور ديويد وايت هاوس باستانشناس است که نخستين کاوشهاي باستانشناسي پيرامون بندر سيراف قبل از اسلام را انجام داده است. وي در فاصله ماههاي اکتبر و دسامبر سال 1966 ميلادي به منظور کشف و جمعآوري اطلاعات صحيح در ارتباط با وضع بازرگاني و موقعيت محلي سيراف، تحت نظارت کانون ايران شناسان انگلستان، نخستين حفاريهاي خود را انجام داد.
از بزرگان و مردان نامور سيراف ميتوان به ابوسعيد سيرافي، امام سعيد ناصرالدين سيرافي، محمد يوسف سيرافي (فرزند ابوسعيد سيرافي)، حماد بن حسين الفقيه، جعفر بن محمد بن حسين سيرافي، ابوبکر احمد بن سالم سيرافي و جعفر بن حسن اصفهاني سيرافي اشاره کرد.
مردم روستاي بندر طاهري در اعياد ملي و مذهبي به جشن و سرور و در ايام محرم و وفات و شهادت ائمه به عزاداري ميپردازند. برگزاري مراسم تاسوعا و عاشورا اهميت خاصي دارد.
بهرهگيري از انواع آوازها و ترانههاي جنوب با همراهي سازهاي محلي در مراسم مختلف رايج است. سنج، دمام و نيانبان، سازهاي مورد استفاده در موسيقي محلي اين روستاست.
مردم روستاي بندر طاهري از پوشاک محلي استفاده ميکنند. لباس مردان شامل عبا و ديگر لباسهاي مردانه جنوبي است. زنان روستا نيز از عبا، پيراهن بندري، برقع و مانند آن استفاده ميکنند.
صنايع دستي روستاي بندر طاهري مشتمل بر گلابتون دوزي، منجوق دوزي و توليد اشياء تزييني مانند آويزهاي حلزوني، اشکال و احجام هندسي و ظروف صدفي، تزيينات آکواريوم، سبدهاي حصيري، کفشک (دمپاييهاي حصيري)، ليف و صنايع دستي چوبي (تهيه شده از چوبهاي جنگلي خاص مناطق جنوب) است.
ماهي، ميگو و خرما معروفترين سوغات روستاي بندر طاهري است. گردشگران اين روستا ميتوانند انواع صنايع دستي روستا را نيز به عنوان سوغات خريداري نمايند.
انواع غذاهاي خوشطعم و لذيذ محلي روستاي بندر طاهري عبارتند از قليه ماهي، ماهي سرخ کرده و ميگو پلو.
دسترسي: اين روستا از طريق بنادر کنگان و عسلويه قابل دسترسي است و جادهاي مناسب دارد.
|